loader image
Prosesime Uygun Doğru Aktüatörü Nasıl Seçebilirim?
  • 25 Dec 2022

Prosesinize uygun doğru aktüatör seçimini bu yazımızda detaylı bir şekilde anlatacağız. Aktüatör seçimine dair tüm bilgilere bu yazımızda ulaşabilirsiniz.

Aktüatör nasıl seçilir?

Üç ana aktüatör türü vardır: pnömatik aktüatörler (basınçlı hava kullanan), hidrolik aktüatörler (basınçlı yağ kullanan) ve elektrikli aktüatörler. Doğru aktüatörü seçmenize yardımcı olması için belirli faktörleri göz önünde bulundurmanızı öneririz.

İlk olarak, istenen hareketi düşünmeniz gerekecek. Aktüatörler için iki tür hareket mevcuttur: rotary aktüatörler (döner hareket üreten) ve lineer aktüatörler (doğrusal hareket üreten). Ardından, seçtiğiniz aktüatörün ne kadar tork (döner ise) veya kuvvet (doğrusal ise) geliştirmesi gerektiğini düşünmeniz gerekecektir.

Ardından, uygulamanıza bağlı olarak, tek etkili veya çift etkili bir aktüatöre ihtiyacınız olup olmadığını belirlemeniz gerekecektir. Bu, hidrolik ve pnömatik aktüatörlerin belirli bir özelliğidir, bu nedenle bunu elektrikli aktüatörler için düşünmeniz gerekmez.

Ne tür bir aktüatör seçmelisiniz?

Pnömatik aktüatör, hidrolik aktüatör ve elektrikli aktüatör arasında seçim yapabilirsiniz. Seçiminiz uygulamanıza, yükünüze ve istenen hıza bağlı olacaktır. Örneğin hidrolik aktüatörler, ağır yükleri taşıyabilecekleri için güçlerine göre seçilirler. Pnömatik aktüatörler ise hızlarına göre seçilir. Elektrikli aktüatörlerin ATEX bölgelerinde (patlayıcı alanlar) kullanılması önerilmemektedir. Bu tür bir ortamda çalışıyorsanız, hidrolik veya pnömatik bir aktüatör seçmenizi öneririz.

Aktüatör seçiminizi yönlendirmesi gereken bir diğer faktör de kullanım kolaylığıdır. Elektrikli aktüatörlerin kurulumu ve çalıştırılması kolaydır. Hidrolik aktüatörler ise çalıştırılması en zor olanlardır ve önemli ölçüde bakım gerektirirler.

Elektrikli aktüatör nasıl seçilir?

Kullanımı kolay bir aktüatör arıyorsanız, bir elektrikli aktüatör seçmenizi öneririz. Bu tip aktüatör, birden çok pozisyonu yönetmeyi gerektiren uygulamalarınız varsa özellikle etkilidir. 0,001 mm'lik bir hata payı ile konumları çok hassas bir şekilde yönetirler.

Ayrıca birkaç tona kadar çok ağır yükleri de destekleyebilirler. Ancak elektrikli aktüatörler, pnömatik aktüatörlere göre daha ağır yükleri destekleyebilirken, hidrolik aktüatörler kadar ağır yükleri taşıyamazlar.

Elektrikli aktüatörlerin bir diğer avantajı da yüksek ve hassas hızlarıdır. Bu aktüatörler ayrıca daha az çevreyi kirletir ve daha sessizdir.

Ancak bir elektrikli aktüatör satın almadan önce birkaç önemli faktörü göz önünde bulundurmanızı öneririz. Her şeyden önce, elektrikli aktüatörünüzün eksen hareketi, asenkron motor (sağlam ve uygulaması kolay), step motor (hassas) veya fırçasız motor (uzun ömürlü, ancak çok pahalı) ile güçlendirilebilir.

İkincisi, bahsedildiği gibi, bir ATEX bölgesinde bir elektrikli aktüatörün kullanılması kesinlikle önerilmez. Bunun nedeni, tutuşmanın bir patlamayı veya yangını tetikleyebilmesidir. Bu tür bir ortamda çalışıyorsanız, pnömatik aktüatör (basınçlı hava beslemeli) veya hidrolik aktüatör öneririz.

İlginizi Çekebilir: Pnömatik Aktüatör Seçimi Nasıl Yapılır?

Pnömatik aktüatör nasıl seçilir?

Bir pnömatik aktüatör, pnömatik enerjiyi (basınçlı hava) mekanik enerjiye dönüştürür. Lineer ve döner aktüatörler arasında bir ayrım yapılabilir.

Pnömatik aktüatörler basınçlı hava ile çalıştıkları için ateşleme yapmayarak patlama ve yangın riskini sınırlarlar. Otomatik endüstriyel sistemlerde de sıklıkla kullanılırlar. Basınçlı hava ile çalıştırılmak, pnömatik aktüatörleri çok hızlı hale getirir; bu da yüksek hızlı uygulamalar için çok pratik oldukları anlamına gelir.

Pnömatik aktüatörler de en popüler cihazlardır. Ucuzdurlar ve uzun ömürlüdürler. Kurulumları da kolaydır. Ancak basınçlı havanın kalitesine dikkat etmenizi öneririz. Kötü hava kalitesi aktüatöre zarar verebilir.

Bir pnömatik aktüatörün besleme basıncının genellikle 6 bar olduğu tahmin edilmektedir. İtme ve çekme kuvveti, deliğin boyutuna bağlıdır. Pnömatik aktüatörlerin hızı yüksektir, 0,2 ile 0,3 m/s arasındadır. Ayrıca 4 ile 8 bar arasında bir basınç için 20 N ile 50.000 N arasında teorik bir itme gücüne sahiptirler. Bununla birlikte, kuvvetleri hidrolik aktüatörlerinkinden daha düşüktür.

Pnömatik aktüatörlerin bir diğer önemli avantajı da hafif olmaları ve yerden tasarruf etmeleridir.

Hidrolik aktüatör nasıl seçilir?

Hidrolik aktüatörler sıvı bir sıvı (yağ) ile çalışır. Bu sıvı sıkıştırılamaz olduğundan, bu tip aktüatörler pnömatik aktüatörlerden daha yüksek kuvvetleri destekleyebilir. Bu nedenle ağır yükler için idealdirler. Silindir odalarına giren sıvı akışını düzenleyerek, hızı düzenlemek pnömatik aktüatöre göre daha kolaydır. Son olarak, bu cihazların kullanım ömrü uzundur.

Bununla birlikte, hidrolik aktüatörler, pnömatik aktüatörlerden daha düşük bir hareket hızına sahiptir. Özellikle akışkanın borulardaki sirkülasyonu basınç kayıpları oluşturduğundan, verimin düşmesine neden olabilen yağ sızıntıları meydana gelebilir. Yüksek basınçlar (50 ile 700 bar arası) da kaza riskini artırır ve yağın yanıcı olması yangın riskini artırabilir. Son olarak, hem bileşenler hem de önleyici bakım pahalı olduğu için pahalı bir teknolojidir. Hidrolik aktüatörünüzün bakımına, özellikle silindir odalarını koruyan contalara çok dikkat etmenizi öneririz.

Çift etkili mi yoksa tek etkili aktüatör mü seçmelisiniz?

Tek etkili aktüatör ile çift etkili aktüatör arasındaki temel fark, aktüatörün orijinal konumuna geri dönme şeklidir. Bu teknoloji, hidrolik ve pnömatik aktüatörlerle ilgilidir.

Çift etkili bir aktüatörde, aktüatörün her iki yönde hareket etmesi için pistonun her iki tarafına dönüşümlü olarak basınç uygulanmalıdır. Tek etkili bir aktüatörde, bir yay birbirine kenetlenmiştir ve aktüatörün orijinal konumuna geri dönmesini sağlar.

Tek veya çift etkili aktüatör seçimi, uygulamanıza göre yapılmalıdır. Çift etkili aktüatörler, her iki yönde de kuvvet uygulayan makinelerde (havai vinçler gibi) kullanılabilir. Bu daha esnek aktüatörler, ayarlanabilir strok sonu yastıklamanın yanı sıra daha kolay hız kontrolü sağlar. Ancak bu teknoloji, tek etkili aktüatörlerden daha pahalıdır.

Tek etkili aktüatörler genellikle direkli kaldırma makinelerinde kullanılır. Çift etkili aktüatörlere göre daha ekonomiktirler ve daha az sıvı tüketirler. Ancak, hantaldırlar ve sınırlı ölçü aralığına sahiptirler.

Hemen SMSTORK aktüatör ürünlerini inceleyin, fiyat alın ve sipariş verin.